1984 është një roman i shkruar nga autori anglez George Orwell, i botuar për herë të parë në vitin 1949. Vepra është një shembull i një letërsie distopike, dhe ka pasuar një ndikim të madh në perceptimin e shoqërisë dhe kontrollin e shtetit. Historia ndodh në një të ardhme të largët, në një shtet totalitar të quajtur Okeania, i ndarë në tre pjesë: Rrethi i Brendshëm, Rrethi i Mesëm dhe Rrethi i Jashtëm.
Protagonisti i romanit është Winston Smith, një burrë i cili punon në Ministria e Dashurisë, ku detyrohet të ndryshojë dokumente për të rishkruar historinë dhe zhvillimet aktuale sipas dëshirave të Partisë. Partia, e udhëhequr nga figura e papritur e “Big Brother” (Vëlla i Madh), ushtron një kontroll të plotë mbi jetën e qytetarëve, duke përdorur ndjekjen, censurën dhe terrorin për të ruajtur pushtetin e saj. Ministria e Dashurisë, ndërkaq, është përgjegjëse për përsosmërinë e historisë dhe fjalorit.
Winston fillon të kthehet kundër regjimit pasi vëren kontradiktat dhe mashtrimet në histori. Ai fillon një marrëdhënie të ndaluar me Julia, një kolege e tij, dhe së bashku ata bëhen pjesë e një rezistence të vogël kundër Partisë. Për shkak të aktiviteteve të tyre kundërligjore, ata përbalohen me arrestime dhe tortura në qendrat e ndërrogullave të Policisë së Mendoj-Mëkatit.
Në fund, të dy përbalohen me lavdimërinë dhe fajin e tyre ndaj Partisë dhe Big Brother. Ata përjetojnë një ndëshkim të dhimbshëm, ku duhet të pranojnë dhe adhurojnë Partinë përtej vetes dhe bindjes. Winston, i shkatërruar fizikisht dhe shpirtërisht, përfundon duke dashur Big Brother-in, duke treguar se kontrolli i Partisë mbi mendjen dhe emocionet e njeriut është i plotë.
1984 shpreh kritikën ndaj autoritarizmit dhe totalitarizmit, duke shfaqur se si një shtet mund të manipulojë dhe kontrollojë realitetin, kujtesën dhe identitetin e njeriut. Vepra gjithashtu eksploron temat e privatësisë, lirisë dhe manipulimit të informacionit në një shoqëri ku propaganda dhe kontrolli i mendjes janë mjetet kryesore të mbajtjes së pushtetit. Ky roman mbetet një nga veprat më të njohura dhe të ndikshme të letërsisë moderne dhe vazhdon të shkaktojë debate dhe interpretime nëpër gjenerata.